Làm sao để giảm tải hàng chiều về trống? Gợi ý cách tận dụng nền tảng kết nối vận tải

Hàng chiều về trống – “nút thắt cổ chai” trong vận hành logistics

Trong ngành vận tải, việc một phương tiện sau khi giao hàng không có hàng quay đầu để vận chuyển tiếp – còn gọi là “chiều về trống” – là bài toán nan giải không chỉ gây lãng phí tài nguyên mà còn làm tăng chi phí logistics toàn chuỗi.

Theo khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA), tỷ lệ xe tải quay đầu rỗng tại Việt Nam dao động từ 35% đến 50% tùy khu vực, đặc biệt cao ở các tuyến ngắn như TP.HCM – Bình Dương, Hà Nội – Bắc Ninh. Tình trạng này không chỉ khiến chi phí đội lên mà còn gây áp lực lên hạ tầng đường bộ và môi trường.

Với bối cảnh thị trường vận tải ngày càng cạnh tranh khốc liệt, doanh nghiệp nào tối ưu được chiều về – tận dụng tối đa phương tiện – sẽ có lợi thế rõ rệt về biên lợi nhuận và tốc độ phục vụ khách hàng.

Vì sao chiều về trống vẫn là vấn đề phổ biến?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng hàng chiều về trống:

• Thông tin thị trường phân mảnh: Doanh nghiệp nhỏ lẻ, chủ hàng và nhà xe không dễ dàng tìm thấy nhau nếu không có công cụ kết nối trung gian.

• Lệch pha giữa vùng sản xuất – tiêu thụ: Tuyến hàng một chiều phổ biến, ví dụ hàng đi từ TP.HCM về miền Tây nhiều, nhưng chiều ngược lại ít hàng xuất phát.

• Chưa có nền tảng chia sẻ vận tải hiệu quả: Chủ xe, chủ hàng vẫn sử dụng các kênh truyền thống như gọi điện, nhóm Zalo, môi giới trung gian nên khó mở rộng mạng lưới đối tác nhanh chóng.

• Tâm lý giữ thông tin riêng: Một số doanh nghiệp lo ngại việc chia sẻ thông tin tải xe có thể ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh hoặc bị cắt ngang đơn hàng.

Tuy nhiên, với xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ và sự phát triển của các nền tảng logistics kết nối vận tải, bài toán này đang có hướng giải quyết thực tế và hiệu quả hơn bao giờ hết.

Nền tảng kết nối vận tải – giải pháp số giảm tỷ lệ xe quay đầu rỗng

Các nền tảng số kết nối vận tải hiện nay hoạt động như một “chợ vận tải”, nơi chủ hàng và nhà xe có thể dễ dàng gặp nhau dựa trên thông tin minh bạch về:

• Tải trọng xe trống hiện tại

• Hành trình xe đang đi

• Thời gian dự kiến đến và quay đầu

• Loại hàng phù hợp, điều kiện vận chuyển

Những nền tảng như vậy có thể giúp chủ hàng tận dụng năng lực vận tải có sẵn mà không cần tìm xe mới; còn nhà xe có thêm nguồn hàng chiều về, tăng doanh thu mà không phát sinh thêm chi phí vận hành.

Một số tính năng hữu ích của nền tảng kết nối vận tải:

• Tự động ghép hàng chiều về theo hành trình xe trống

• Thông báo theo thời gian thực khi có xe phù hợp tải rỗng chiều về

• Tích hợp bản đồ hành trình, kiểm tra tình trạng phương tiện

• Lưu trữ lịch sử đơn hàng, đánh giá đối tác để tăng độ tin cậy

Tình huống thực tế: một doanh nghiệp làm thế nào để giảm hàng rỗng?

Case study: Công ty vận tải khu vực miền Tây

Một doanh nghiệp vận tải tại Long An chuyên chở nông sản đi các kho trung tâm tại TP.HCM, sau đó thường để xe quay đầu rỗng về Long An do không tìm được hàng chiều về phù hợp. Sau khi tham gia nền tảng kết nối vận tải, họ áp dụng 3 bước:

1. Đăng tải thông tin xe trống chiều về theo ngày và tuyến cố định.

2. Kích hoạt thông báo hàng hóa chiều ngược lại, nhận thông báo khi có chủ hàng cần vận chuyển từ TP.HCM về miền Tây.

3. Tạo lịch trình linh hoạt cho đội xe, điều phối theo nhóm thay vì theo xe cá nhân.

Kết quả sau 2 tháng thử nghiệm, tỷ lệ chuyến xe chiều về có hàng tăng từ 38% lên 70%. Đồng thời, doanh thu bình quân trên mỗi chuyến tăng khoảng 25%, dù chi phí vận hành không thay đổi.

Gợi ý chiến lược tận dụng nền tảng kết nối vận tải để giảm tải rỗng

1. Chuẩn hóa thông tin chuyến đi

Các doanh nghiệp vận tải nên xây dựng quy trình chuẩn để cập nhật thông tin xe trống (loại xe, tải trọng, tuyến, thời gian, điểm đi/đến) mỗi ngày lên nền tảng. Điều này giúp tối ưu khả năng ghép đơn và giảm thời gian rỗng chờ hàng.

2. Liên kết theo nhóm – hợp tác chia sẻ tải

Nhiều doanh nghiệp nhỏ có thể liên kết lại thành cụm khai thác, chia sẻ đội xe và lộ trình với nhau thông qua nền tảng. Việc này không chỉ giúp giảm tải rỗng mà còn mở rộng vùng phục vụ khách hàng hiệu quả hơn.

3. Tận dụng dữ liệu để lập kế hoạch

Dữ liệu hành trình xe, hàng hóa được nền tảng lưu trữ có thể giúp doanh nghiệp phân tích điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng, từ đó xây dựng kế hoạch vận hành tối ưu cho từng tuyến – ví dụ tăng tần suất chiều đi vào ngày có hàng chiều về chắc chắn.

4. Tích hợp nền tảng vào hệ thống nội bộ

Các doanh nghiệp có thể kết nối nền tảng vào phần mềm quản lý vận tải (TMS) nội bộ để đồng bộ dữ liệu xe, đơn hàng, tài xế. Khi tích hợp liền mạch, doanh nghiệp dễ dàng theo dõi hiệu suất chiều về, đưa ra quyết định nhanh hơn.

Kết luận

Chiều về trống không còn là bài toán “bất khả thi” nếu doanh nghiệp có công cụ phù hợp. Việc áp dụng nền tảng kết nối vận tải không chỉ giúp tăng hiệu suất khai thác phương tiện mà còn góp phần xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt, tiết kiệm tài nguyên, thân thiện môi trường.

Trong bối cảnh thị trường logistics Việt Nam ngày càng phát triển và cạnh tranh, tối ưu chiều về chính là một trong những yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp vận tải, đặc biệt là SME, nâng cao lợi thế cạnh tranh, duy trì biên lợi nhuận bền vững.