Đọc Đúng Mớn Nước Để Chọn Đúng Sà Lan: 700 Tấn Hay 1.500 Tấn?

Tài công đọc vạch mớn nước sà lan mỗi ngày. Tuy nhiên, ít khi để ý vì sao cùng một lượng hàng mà mớn nước lại đọc khác nhau giữa đoạn sông và đoạn gần cửa biển. Đồng thời, không phải ai cũng để ý rằng sà lan 700 tấn và 1.500 tấn khác nhau không chỉ ở kích thước. Chúng còn khác nhau cả ở kết cấu chịu lực bên trong. Bài viết này mang tính tham khảo chung cho anh em trong ngành. Đây không phải hướng dẫn kỹ năng, vì tài công là người trực tiếp vận hành với kinh nghiệm thực tế dày dặn hơn.

Vạch mớn nước theo chuẩn nào

Tại Việt Nam, vạch mớn nước trên sà lan được quy định theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN). Vì vậy, tiêu chuẩn này không áp dụng theo chuẩn Plimsoll quốc tế như tàu biển viễn dương. Về cơ bản, vạch này thể hiện mực nước tối đa cho phép khi phương tiện đầy tải. Tài công đọc vạch này qua thước mạn khô hoặc thước mớn nước gắn trên thân tàu.

Vì sao cùng một lượng hàng nhưng mớn nước lại khác nhau

Sự khác biệt không nằm ở cách nhìn bằng mắt trên thước mớn nước. Thay vào đó, nó nằm ở tỷ trọng nước tại từng đoạn tuyến. Theo định luật Archimedes, lực đẩy tác động lên sà lan phụ thuộc vào tỷ trọng của nguồn nước xung quanh:

• Tại đoạn sông nước ngọt, nước có tỷ trọng nhẹ hơn (thường bằng 1.000 g/cm³). Do đó, lực đẩy nhỏ hơn khiến sà lan chìm sâu hơn.
• Tại đoạn gần cửa biển miền Tây, nước nhiễm mặn có tỷ trọng cao hơn (dao động 1.005–1.020 g/cm³ tùy độ mặn và thủy triều). Vì vậy, lực đẩy tốt hơn khiến sà lan nổi cao hơn.

Hệ quả là nếu một sà lan chở đầy hàng di chuyển từ đoạn sông ngọt ra đến cửa biển, mớn nước sẽ tự động cạn bớt. Điều này xảy ra dù sà lan không hề bốc dỡ bất kỳ khối lượng hàng nào.

Sà lan 700 tấn và 1.500 tấn khác nhau thế nào về kết cấu

Khi tải trọng tăng hơn gấp đôi, áp lực nước tác động lên vỏ tàu cũng tăng đáng kể. Áp lực hàng hóa đè lên đáy hầm cũng tăng theo. Vì vậy, kết cấu cơ khí giữa hai nhóm này có sự khác biệt rõ rệt:

• Độ dày thép vỏ: sà lan 700 tấn thường dùng thép dày khoảng 8-10mm. Trong khi đó, sà lan 1.500 tấn cần thép dày 10-12mm, thậm chí 14mm ở các vị trí chịu lực xung yếu.
• Hệ xương gia cường: sà lan 1.500 tấn có mật độ xương đáy, xương mạn và đà ngang dày đặc hơn. Nhờ vậy, kết cấu này chống lại được mô-men uốn khi đi qua vùng nước lớn.
• Kết cấu boong và hầm hàng: với sà lan hầm chở cát, đá, thành hầm hàng của sà lan 1.500 tấn cao hơn. Hệ thống nắp, nếu có, cũng cần khung cứng vững hơn. Ngược lại, sà lan 700 tấn đôi khi chỉ dùng nắp tôn nhẹ hoặc bạt che.
• Phân cấp đăng kiểm: đây là yếu tố cốt lõi quyết định kết cấu. Nhóm 700 tấn thường chỉ cần cấp SI hoặc SII, tức chạy sông, kênh rạch nội địa, vùng nước kín. Nhóm 1.500 tấn thường đáp ứng cấp SB (sông pha biển). Vì vậy, nhóm này đòi hỏi hệ số an toàn kết cấu cao hơn để chịu sóng gió khi chạy dọc bờ biển.

Khác biệt trong vận hành thực tế

Hai nhóm sà lan này đại diện cho hai hướng khai thác khác nhau: một bên tối ưu cho sự linh hoạt, một bên tối ưu cho quy mô và đường dài.

Mỗi loại phù hợp với tuyến nào

Sà lan 700 tấn có chiều rộng dưới 10m. Mớn nước đầy tải của loại này cũng chỉ khoảng 2m. Vì vậy, chúng dễ dàng đi vào các kênh rạch nhỏ nội đồng ở miền Tây để nhận hàng tận nơi.

Ngược lại, sà lan 1.500 tấn khi đầy tải có mớn nước sâu hơn 3m. Do đó, loại này dễ mắc cạn ở các sông cạn lúc thủy triều rút. Ngoài ra, chiều dài trên 55m khiến việc quay trở trên đoạn sông hẹp gần như bất khả thi. Vì những lý do này, nhóm sà lan 1.500 tấn chỉ phù hợp vận hành trên các tuyến sông nước sâu, ổn định.

Góc nhìn CargoOn trong việc chọn đúng loại tàu

Hiểu rõ đặc tính kết cấu và vận hành của từng nhóm sà lan là cơ sở để CargoOn phân bổ đúng phương tiện cho đúng tuyến và đúng loại hàng. Nhờ vậy, CargoOn không áp dụng một loại tàu cho mọi nhu cầu vận chuyển. Đây cũng là điều khách hàng doanh nghiệp có thể yên tâm khi làm việc cùng đội tàu liên kết của CargoOn.

CargoOn.vn – Giải pháp vận tải thủy nội địa sà lan miền Tây

• Hotline: 028.9999.5989
• Website: http://cargoon.vn
• Email: hotro@cargoon.vn