Sà lan 800 tấn chở được bao nhiêu khối đá? Cách quy đổi tấn – Khối
Mỏ đá cân theo tấn, nhưng công trường lại quen tính theo khối (m³). Vì vậy câu hỏi “sà lan 800 tấn chở được bao nhiêu khối đá?” gần như chủ trạm trộn và nhà thầu nào cũng từng hỏi. Bài viết này đưa ra con số theo định mức mới nhất của Bộ Xây dựng, cách tự quy đổi, và những điểm cần thống nhất trước khi nghiệm thu để hai bên không phải “cãi nhau vì vài chục khối”.
1. Trả lời nhanh: sà lan 800 tấn ≈ 485 m³ đá 1×2 sàng 25
Đá 1×2 sàng 25 đang lưu thông trên các tuyến sà lan hiện nay có tỷ khối thực tế khoảng 1,65 tấn/m³.
800 tấn ÷ 1,65 tấn/m³ ≈ 485 m³ đá 1×2 sàng 25
Định mức sử dụng vật liệu của Bộ Xây dựng (Phụ lục VII, Thông tư 38/2026/TT-BXD, hiệu lực 01/7/2026) ghi đá dăm 0,5–2 cm ở mức 1.550 kg/m³. Nếu tính theo hệ số này, 800 tấn ra khoảng 516 m³.
Cùng một sà lan 800 tấn, hai hệ số chênh nhau khoảng 31 m³. Vì vậy hệ số quy đổi phải được thống nhất bằng văn bản trước khi giao nhận.
2. Vì sao 1 m³ đá chỉ nặng khoảng 1,55 tấn?
Từng viên đá rất nặng. Phiếu thử nghiệm của QUATEST 3 (ngày 13/05/2026) cho mẫu đá 1×2 của mỏ Tân Uyên (Fico) ghi khối lượng thể tích của hạt đá ở trạng thái khô là 2,64 g/cm³, tức khoảng 2,64 tấn/m³ nếu đá đặc hoàn toàn.
Nhưng khi đổ thành đống trên sà lan, giữa các viên đá còn rất nhiều khe hở. Đại lượng dùng để quy đổi tấn – khối là khối lượng thể tích xốp: khối lượng của một đơn vị thể tích đá rời, tính cả lỗ rỗng. Cách xác định chỉ số này được quy định trong TCVN 7572-6:2006.
So sánh 1,65 với 2,64 thì khoảng 38% thể tích đống đá là khe rỗng. Đây là ước tính minh họa, vì hai con số không đo trên cùng một mẫu.
Đá 1×2 sàng 25 có tỷ khối cao hơn mức định mức chung vì cấp phối hạt khác. Các hạt nhỏ hơn lấp bớt khe rỗng giữa những viên lớn, nên cùng 1 m³ thì đá nặng hơn.
3. Công thức quy đổi tấn – m³ và bảng tra nhanh
Công thức:
- Tấn → m³: m³ = Tấn ÷ khối lượng thể tích xốp (t/m³)
- m³ → Tấn: Tấn = m³ × khối lượng thể tích xốp (t/m³)
Hệ số theo định mức Bộ Xây dựng 2026 (Phụ lục VII, Thông tư 38/2026/TT-BXD):
| Loại vật liệu | Khối lượng thể tích xốp |
|---|---|
| Đá dăm 0,5–2 cm (đá 1×2) | 1.550 kg/m³ |
| Đá dăm 2–8 cm | 1.500 kg/m³ |
| Đá mạt | 1.600 kg/m³ |
| Đá hộc > 15 cm | 1.500 kg/m³ |
4. “Sà lan 800 tấn” trên giấy chưa chắc chở đủ 800 tấn hàng
Con số 800 tấn là trọng tải của phương tiện. Lượng đá chở được trong một chuyến còn phụ thuộc:
- Mớn nước cho phép: sà lan càng nặng càng chìm sâu. Luồng tuyến và bến nhận phải đủ sâu, kể cả lúc nước ròng.
- Con nước và mùa khô: nhiều kênh nội đồng ở Miền Tây cạn vào mùa khô. Có lúc sà lan phải chở nhẹ tay để vào được bến.
- Tĩnh không cầu trên tuyến đi.
Ví dụ: nếu bến chỉ cho phép sà lan chở 650 tấn, khối lượng tương ứng chỉ còn khoảng 394 m³ đá 1×2 sàng 25.
👉 Cách đọc mớn nước để biết sà lan đang chở bao nhiêu, xem bài Cách tính mớn nước sà lan và Đọc đúng mớn nước, chọn đúng sà lan 700 hay 1.500 tấn.
5. Bốn yếu tố làm số khối thực tế lệch so với con số tính
- Loại đá và cấp phối: đá 1×2, đá mạt, đá 0x4… có khối lượng thể tích xốp khác nhau. Đá nhiều hạt nhỏ thì hạt nhỏ lấp vào khe, nên 1 m³ nặng hơn.
- Độ ẩm: đá dính mưa hoặc nước tưới bụi sẽ nặng thêm trên phiếu cân, trong khi số khối gần như không đổi.
- Độ lèn chặt: sau quãng đường dài, đá dồn chặt lại. Đong khối ở bến nhận có thể “hụt” so với lúc vừa rót ở mỏ, dù khối lượng không mất đi.
- Cách đo khối: đo đống đá nhấp nhô trong hầm hoặc trên bãi bằng thước dây luôn có sai số. Cân và mớn nước cho kết quả ổn định hơn.
Thêm một lưu ý về định mức hao hụt. Định mức Bộ Xây dựng 2026 cho đá dăm 0,5–2 cm là 1,0% khi vận chuyển và 1,0% khi bảo quản tại kho, tính theo % khối lượng gốc. Đây là con số dùng khi lập dự toán, không phải mức “được phép hụt” khi giao nhận. Khối lượng giao nhận vẫn phải đối chiếu bằng chứng từ.
6. Ví dụ: trạm trộn cần 500 m³ đá 1×2 sàng 25 thì cần mấy sà lan?
- Quy đổi: 500 m³ × 1,65 t/m³ = 825 tấn. Con số này đã vượt trọng tải của một sà lan 800 tấn.
- Phương án 1: dùng sà lan cỡ khoảng 1.000 tấn, nếu luồng và bến nhận đủ sâu.
- Phương án 2: chia 2 chuyến bằng sà lan nhỏ hơn, phù hợp với bến cạn.
- Nếu lập dự toán có tính hao hụt vận chuyển 1%: 825 × 1,01 ≈ 833 tấn.
Nếu tính theo hệ số 1,55, cùng 500 m³ chỉ cần 775 tấn, và một sà lan 800 tấn “có vẻ đủ”. Chọn sai hệ số ngay từ đầu có thể khiến thiếu hàng ngay chuyến đầu tiên.
7. Nghiệm thu theo tấn hay theo khối? 3 điều nên ghi trong hợp đồng
- Đơn vị nghiệm thu chính: tấn theo phiếu cân mỏ, hay m³ đo tại công trình. Nên chọn một đơn vị làm chuẩn.
- Hệ số quy đổi thống nhất: ghi rõ con số, ví dụ 1,65 t/m³ cho đá 1×2 sàng 25 theo định mức Bộ Xây dựng 2026. Nếu cần chính xác hơn, thử khối lượng thể tích xốp trên mẫu của chính lô hàng theo TCVN 7572-6:2006.
- Bộ chứng từ đối chiếu: phiếu cân tại mỏ, ảnh/biên bản mớn nước trước – sau khi nhận hàng, ảnh hoặc video lúc dỡ hàng tại bến.
8. CargoOn đối chiếu khối lượng từng chuyến như thế nào?
Với mỗi chuyến sà lan, đội điều phối CargoOn đối chiếu khối lượng theo 3 lớp:
- Phiếu cân tại mỏ đi cùng từng chuyến hàng.
- Mớn nước trước – sau khi nhận hàng, có ảnh ghi thời gian, địa điểm.
- Ảnh và video lúc dỡ hàng tại bến nhận.
Khi cả ba khớp nhau, câu hỏi “chở bao nhiêu khối” được trả lời bằng số liệu thay vì ước chừng. Đội tàu liên kết của CargoOn có trọng tải từ 500 đến 2.000 tấn. Đội điều phối chọn cỡ sà lan theo khối lượng cần và điều kiện bến của từng công trình.
Quy trình này cũng đang áp dụng trên tuyến đá Đồng Nai – Cà Mau. Trên tuyến này, CargoOn là đối tác vận tải thủy, tham gia vận chuyển vật liệu phục vụ các dự án của Bộ Tư lệnh Binh đoàn 12 (Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn) trong đợt thi đua “75 ngày đêm về đích”. Tính đến 18/11, đợt thi đua còn 43 ngày.
👉 Xem thêm: Vận chuyển đá về Cà Mau bằng sà lan · Thuê sà lan miền Tây: 5 thông tin cần chuẩn bị
Câu hỏi thường gặp
Sà lan 800 tấn chở được bao nhiêu khối đá 1×2?
Khoảng 485 m³ đá 1×2 sàng 25 nếu tính theo tỷ khối thực tế 1,65 t/m³. Nếu tính theo định mức Bộ Xây dựng 2026 (1,55 t/m³), con số là khoảng 516 m³. Luồng hoặc bến cạn buộc chở nhẹ thì số khối giảm tương ứng.
1 khối đá 1×2 nặng bao nhiêu tấn?
Đá 1×2 sàng 25 thực tế khoảng 1,65 tấn/m³. Định mức Bộ Xây dựng 2026 ghi 1,55 tấn/m³ cho đá dăm 0,5–2 cm. Lô hàng cụ thể nên dùng tỷ khối thực tế đã thống nhất.
Vì sao mỗi nơi tính một tỷ khối khác nhau?
Mỗi nơi dùng một căn cứ: định mức dự toán 1,55, các bảng tra cũ 1,6, đá sàng 25 thực tế khoảng 1,65. Khi thanh toán hoặc nghiệm thu, hai bên nên ghi rõ hệ số áp dụng trong hợp đồng.
📩 Cần ước số chuyến và cỡ sà lan cho công trình?
Gửi loại đá, khối lượng cần và vị trí bến nhận qua hotline 028.9999.5989, email hotro@cargoon.vn hoặc nhắn tin Fanpage. Đội điều phối CargoOn sẽ phản hồi phương án.
CargoOn.vn – Nền tảng điều phối vận tải thủy nội địa
📍 Khu vực phục vụ: Miền Tây · Đông Nam Bộ
Website: http://cargoon.vn
Hotline: 028.9999.5989
Email: hotro@cargoon.vn

